Onderzoek toont aan dat het gebruik van digitale ondersteuning, zoals een app, duidelijk waarde toevoegt aan excursies: het verhoogt de deelname van leerlingen. In dit artikel leggen we uit hoe dit gebeurt.
Excursies in het veld zijn het perfecte moment om leerlingen zelfstandig met de lesstof aan de slag te laten gaan. Alle elementen hiervoor zijn aanwezig tijdens een excursie. Toch blijkt dit vaak lastig. Je hebt te maken met grote groepen, niet zo gemotiveerde leerlingen, alle 'kleine geregel' zoals vervoer, of calamiteiten. Daarnaast vinden docenten het vaak lastig om er een leuke excursie van te maken. En we weten allemaal dat het niet makkelijk is om een grote groep leerlingen geïnteresseerd te houden, zeker niet als je veel kennis wilt overdragen tijdens een belangrijk moment als een excursie.
Gelukkig is er tegenwoordig veel software die je hierbij kan helpen.
Onderzoeksproject Ga naar buiten!
De Faculteit Geowetenschappen van de Universiteit Utrecht onderzocht in 2019 in het project Naar Buiten! ('Naar Buiten!') hoe digitaal lesmateriaal en mobiele apparaten bijdragen aan het verbeteren van het praktijkonderwijs. Op het platform EduSources van SURF de resultaten van dit onderzoek worden gedeeld.
Uit het onderzoek blijkt dat digitaal lesmateriaal meerwaarde heeft voor veldexcursies. In totaal worden zes onderwerpen genoemd waarbij het digitaal faciliteren van excursies meerwaarde biedt:
- Het gebruik van digitaal materiaal vergroot de autonomie van leerlingen;
- De deelname aan de excursie verbetert;
- Het materiaal helpt om cognitieve vaardigheden van een hogere orde aan te spreken;
- Leerkrachten kunnen gemakkelijker gegevens verzamelen en gebruiken;
- Studenten krijgen gemakkelijker of sneller feedback;
- Het delen van excursiemateriaal wordt eenvoudiger.
Hieronder geven we een korte uitleg van het onderzoek per onderwerp.
Het gebruik van digitaal materiaal vergroot de autonomie van studenten
Tijdens excursies zijn leerlingen vaak gewend om de excursieleider of docent te volgen. Een app of een andere vorm van digitale ondersteuning kan leerlingen helpen om zelfstandig de weg te vinden naar excursiepunten, om daar via de app informatie te ontvangen.
Tegelijkertijd neemt de software veel praktische taken van een docent over. Denk aan routebeschrijvingen, groepen leiden, helpen met faciliteiten, enzovoort. We schreven hier al eerder over in een blog over een app als gids.
Het onderzoek noemt ook een nadeel: het is voor studenten minder gemakkelijk om een vraag te stellen aan de docent. De positieve kant hiervan is dat studenten worden aangemoedigd om eerst zelf op zoek te gaan naar een antwoord, of om vragen te stellen aan medestudenten.
Deelname aan veldexcursies verbetert met een app
Als leerkracht heb je altijd te maken met leerlingen die minder betrokken zijn. Ze stellen minder vragen en nemen een passieve rol aan in hun groep. Dit kan versterkt worden tijdens een excursie onder leiding van een leerkracht, omdat enthousiaste, betrokken leerlingen meer aandacht vragen van de leerkracht. In de praktijk is het dus ook makkelijk om een passieve houding aan te nemen.
Het onderzoek vermeldt dat een excursie-app uitdagende en interactieve lesmethoden kan bieden, waardoor de deelname toeneemt. In Peek nodigen we leerlingen bijvoorbeeld uit om antwoorden binnen de groep te bespreken, waarna ze een antwoord indienen. Door hier een tijdslimiet aan te koppelen ("formuleer een antwoord binnen vijf minuten") voeg je ook wat spanning toe aan de veldexcursie.
De tekst gaat verder onder de afbeelding.
Een app voor uitstapjes helpt om cognitieve vaardigheden van een hogere orde aan te spreken
Nieuwe technologie en digitaal materiaal kunnen ook worden gebruikt om leerlingen zelfstandiger met het materiaal te laten werken. Dit doet een beroep op een hogere cognitieve vaardigheid. In een eerdere blog schreven we over de mogelijkheden die Peek hiervoor biedt.
Leerkrachten kunnen gemakkelijker gegevens verzamelen en gebruiken tijdens excursies in het veld
Digitale ondersteuning, zoals een veldexcursie-app op locatie, maakt het gemakkelijk om op een uniforme en gestructureerde manier gegevens te verzamelen. Bovendien krijg je die gegevens als docent niet op een stapel papier die nog verwerkt moet worden, maar zijn ze vaak eenvoudig digitaal toegankelijk. In Peek kan de docent live de resultaten zien die door leerlingen zijn ingevoerd. De gegevens kunnen ook eenvoudig geëxporteerd worden.
Dit maakt het niet alleen gemakkelijk om de excursie met de deelnemers te bespreken en samen opdrachten door te nemen, maar maakt onderzoek en analyse ook gemakkelijker.
Studenten krijgen gemakkelijker of sneller feedback
Met een grote groep op excursie? En je opdrachten uitvoeren/verwerken op geprint materiaal? Dan krijg je als student vaak geen feedback. En als je die wel krijgt, dan pas lang na de excursie. Terwijl iedereen weet: feedback is nodig om goed te kunnen leren.
Met online/mobiele oplossingen is het mogelijk om leerlingen direct, op het juiste moment, feedback te geven. In Peek doen we dit bijvoorbeeld met meetvragen en meerkeuzevragen: als student zie je direct of je antwoord goed of fout is. Daarnaast biedt de app opties om uitgebreidere feedback te geven in tekst of bijvoorbeeld een video.
Bovendien heeft de leerkracht onmiddellijk een overzicht van de resultaten/scores van de leerlingen en kan er gemakkelijk een vergelijking of analyse worden gemaakt. Dit biedt mogelijkheden voor diepgaande feedback achteraf.
De tekst gaat verder onder de afbeelding
Het delen van excursiemateriaal wordt eenvoudiger
Excursies die jaar na jaar door dezelfde docent worden uitgevoerd, zijn niet altijd goed gedocumenteerd. De excursie overdragen aan een collega is soms ingewikkeld. Kennis en ervaring gaan vaak verloren. Op een digitaal platform als Peek is het eenvoudig om een excursie over te dragen aan een andere docent.
Daarnaast is het zelfs mogelijk voor een universiteit om de excursie van een andere onderwijsinstelling te gebruiken. In onze community krijgen we hier regelmatig vragen over. Zo wordt kennisoverdracht nog makkelijker en profiteer je als universiteit zoveel mogelijk van de ervaringen en kennis van je collega's.
Vraag onze 'Reisontwerpers' om advies
Peek heeft al tientallen excursies ontworpen voor verschillende scholen en universiteiten. Onze Excursieontwerpers denken graag met je mee over hoe je met Peek je excursies in een nieuw jasje kunt steken. We horen graag van je!
